POWRÓT NA NARTY PO KONTUZJI KOLANA – CZY TO MOŻLIWE I KIEDY?

 

Zacznijmy od odpowiedzi na zadane wyżej pytanie: oczywiście, że tak! 😀 Na pytanie „kiedy” – to, niestety, zależy już od urazu, jakiego doznałeś/aś.

Każdy uraz wymaga dokładnej diagnostyki przez lekarza ortopedę oraz badania obrazowego. Zapraszam Cię do artykułu, w którym opisuję, co mogło Ci się stać i jak sobie z tym poradzić w pierwszej fazie po urazie. *LINK*

 

KIEDY WRÓCISZ NA STOK LUB DO SWOICH ULUBIONYCH AKTYWNOŚCI FIZYCZNYCH? DLACZEGO STOPIEŃ URAZU MA KLUCZOWE ZNACZENIE 

 

Każdy uraz ma swoje odrębne wytyczne i ścieżki postępowania. To, jak szybko wrócisz do ulubionych aktywności fizycznych, będzie w dużej mierze zależeć od rodzaju uszkodzenia, którego doznałeś. 

 

W poprzednim artykule wspominaliśmy o najczęstszych strukturach ulegających uszkodzeniu w stawie kolanowym podczas jazdy na nartach *LINK*

ILE CZASU REHABILITACJI PO USZKODZENIU WIĘZADŁA? 

 

To zależy od stopnia uszkodzenia, urazy więzadeł takich jak ACL, MCL, PCL czy LCL dzielimy na:

 

• I STOPIEŃ (Naciągnięcie) – Włókna są rozciągnięte, ale ich ciągłość jest zachowana. Staw pozostaje stabilny, choć pojawia się ból i lekki obrzęk.

 

• II STOPIEŃ (Naderwanie) – Doszło do przerwania części włókien. Kolano jest mniej stabilne, bardziej puchnie i mocniej boli.

 

• III STOPIEŃ (Zerwanie) – Całkowite przerwanie więzadła. Staw traci stabilność (kolano „ucieka”), co zazwyczaj wymaga długiej rehabilitacji i/ lub operacji.

Stopień uszkodzenia bezpośrednio dyktuje tempo Twojego powrotu do formy. Podczas gdy naciągnięcie pozwala na relatywnie szybką rekonwalescencję, całkowite zerwanie wiąże się ze znacznie dłuższą i bardziej wymagającą drogą do pełnej sprawności.

ILE TRWA REHABILITACJA PO USZKODZENIU ŁĄKOTKI?

Podobnie jak w przypadku więzadeł, czas potrzebny na regenerację łąkotki zależy od rozległości jej uszkodzenia. Wyróżniamy trzy główne stopnie, które determinują, jak szybko wrócisz do aktywności:

 

• I STOPIEŃ (Drobne zużycie) – Niewielkie zmiany wewnątrz tkanki, które nie sięgają jej powierzchni. To wczesne, naturalne zużycie (zwyrodnienie śluzowate) , które nie powoduje bólu i jest normą u zdrowych osób.
• II STOPIEŃ (Wyraźniejsze osłabienie) – Widoczne, podłużne pasmo zmian w środku łąkotki. To wciąż tylko wewnętrzne osłabienie struktury, a nie pęknięcie , dlatego pacjenci zazwyczaj nie odczuwają żadnych dolegliwości.
• III STOPIEŃ (Właściwe pęknięcie) – Zmiana dociera aż do powierzchni stawowej. Dopiero to oznacza faktyczne rozdarcie łąkotki, które powoduje ból czy blokowanie kolana i może wymagać leczenia.

 

Tak jak w przypadku więzadeł stopień uszkodzenia dyktuje tempo twojego powrotu do formy, im większy stopień tym prawdopodobnie będzie potrzebna dłuższa rehabilitacja.

JAK WYGLĄDA PROCES POWROTU? DUET FIZJOTERAPEUTA I TRENER PRZYGOTOWANIA FIZYCZNEGO

 

Gojenie tkanek to dopiero połowa sukcesu – narciarstwo wymaga przede wszystkim wysokiej odporności na przeciążenia. 

Dlatego bezpieczny powrót na stok opiera się na ścisłej współpracy dwóch specjalistów:

• Fizjoterapeuta: Koncentruje się na zredukowaniu obrzęku, przywróceniu pełnej mechaniki stawu, poprawie ruchomości blizn oraz wprowadzeniu kolana do pierwszych obciążeń.

 

• Trener przygotowania fizycznego: Wspiera proces niemal od samego początku, uczestnicząc w testach funkcjonalnych już na wczesnych etapach rehabilitacji. Jego głównym zadaniem jest odbudowa siły eksplozywnej, stabilizacji dynamicznej oraz kontroli nerwowo-mięśniowej – parametrów kluczowych dla ochrony kolana podczas agresywnych skrętów czy jazdy po nierównościach.

Procesy powrotu do aktywności fizycznej są skuteczniejsze gdy decyzje dotyczące pokonania konkretnych kamieni milowych podejmują wspólnie na linii fizjoterapeuta- trener- zawodnik trenujący

POZA FIZYKĄ JEST JESZCZE PSYCHIKA

 

Biologiczna gotowość kolana to nie wszystko. 

Lęk przed pierwszym obciążeniem nogi, staniem na jednej kończynie, wykonaniem przysiadu jednonóż czy oddaniem skoku i zeskoku to realne wyzwania w procesie rehabilitacji. Kluczową rolę odgrywa tu duet fizjoterapeuta – trener przygotowania fizycznego. To dzięki nim, poprzez progresywne wyzwania ruchowe, wzmacniasz nie tylko mięśnie, ale przede wszystkim zaufanie do własnego ciała. Powrót z „czystą głową” jest tak samo ważny, jak sprawne więzadło.

ILE TRWA REHABILITACJA PO USZKODZENIU KOLANA NA NARTACH?

LUB PODSUMOWANIE: FUNKCJA, A NIE KALENDARZ

Być może szukałeś w tym tekście konkretnej daty powrotu na stok.

 Prawda jest jednak taka, że choć istnieją ramy czasowe dotyczące powrotu do aktywności (przykładowo: po rekonstrukcji ACL odczekanie co najmniej 9 miesięcy znacząco zmniejsza ryzyko ponownego urazu), to kluczowe znaczenie ma realizacja konkretnych kamieni milowych. To właśnie one w ogromnym stopniu determinują spadek ryzyka kolejnej kontuzji.

Nowoczesna rehabilitacja opiera się na kamieniach milowych, a nie na sztywnym grafiku. To, że od urazu minęło kilka miesięcy, to jedynie informacja o biologii gojenia tkanki. O tym, czy wepniesz narty, decyduje Twoja aktualna sprawność, stabilność i siła.

Czym dokładnie są kamienie milowe, opisałem w artykule: [LINK].

Dopóki nie przejdziesz konkretnych etapów sprawnościowych wraz ze swoim fizjoterapeutą i trenerem, data w kalendarzu pozostaje jedynie życzeniem, a nie gwarancją bezpieczeństwa.

Pamiętaj: na stok nie wraca się po upływie czasu, ale po odzyskaniu funkcji – sprawdź, czy Ty i Twoje kolano jesteście już na to gotowi.

BIBLIOGRAFIA

Evans, J., Mabrouk, A., & Nielson, J. L. (2024). Anterior Cruciate Ligament Knee Injury.

Wijdicks, C. A., Griffith, C. J., Johansen, S., Engebretsen, L., & LaPrade, R. F. (2010). Injuries to the Medial Collateral Ligament and Associated Medial Structures of the Knee. The Journal of Bone and Joint Surgery (American), 92(5), 1266-1280

David W. Stoller. (1995). The knee. , 30(3), 277–293. doi:10.1016/s0037-198x(05)80016-1 

Ardern, C. L., Glasgow, P., Schneiders, A., Witvrouw, E., Clarsen, B., Cools, A., Gojanovic, B., Griffin, S., Khan, K. M., Moksnes, H., Mutch, S. A., Phillips, N., Reurink, G., Sadler, R., Silbernagel, K. G., Thorborg, K., Wangensteen, A., Wilk, K. E., & Bizzini, M. (2016). 2016 consensus statement on return to sport from the First World Congress in Sports Physical Therapy, Bern. British Journal of Sports Medicine, 50, 853–864

Grindem, H., Snyder-Mackler, L., Moksnes, H., Engebretsen, L., & Risberg, M. A. (2016). Simple decision rules can reduce reinjury risk by 84% after ACL reconstruction: The Delaware-Oslo ACL cohort study. British Journal of Sports Medicine, 50, 804-808 .